12 فرودين

دوازده فرودین گذشت، و منی که چند سالی ذهنم مدام مشغول انقلاب بوده، اصلاً متوجه نشدم! اين شايد نشانه‌ی خوبی باشد؛ نشانه‌ی تغيیر در ذهنيات من. مويه بر گذشته سودی ندارد هيچ، خودويرانگری‌ست.
و امّا از زاويه‌ی تاریخ، بايسته‌ی گفتن است که در دوازدهم فرودين 58، قريب‌‌به‌اتفاق بزرگ‌سالان آن دوران به نظامی به اسم "جمهوری اسلامی" رأی دادند. اين‌که اين انتخابات به دو گزینه‌ی "آری" و "نه" ختم می‌شد بی‌شک رنگ دموکراسی را از آن می‌برد، يا اين‌که مردم چه تفکر و روحیه‌ و دليلی برای عمل خود داشتند بحثی‌ست جداگانه و البته لازم به بررسی، امّا آن‌چه مشخص است -و واقعيت تاریخی است- مشارکت جدّی مردم در آن انتخابات و اهدای رأی به نظام اسلامی است.
برخورد ايدئولوژيک با اين واقعيت تاریخی، يعنی اين ادعا که "فقط تعداد کمی از مردم در آن انتخابات شرکت جستند" يا "در رأی‌گيری تقلب شد" و از اين دست انگاشت‌ها، فقط چشم‌بستن بر واقعيت و سرپوش‌گذاشتن بر اشتباه ملّی ملّتی معنی می‌دهد. این ادعای خنده‌دار که "انقلاب‌مان را اسلاميون دزديدند" يا خنده‌دارتر از آن که می‌گويد "اصلاً انقلابی رخ نداده و فقط شورش بوده" نيز از همين دست برخوردهاست. اين برخوردها، به‌دور از مشی پژوهشی و اخلاق پژوهشگری‌ست. با کتمان واقعيت، فقط راه برای تکرار اشتباهات گذشته هموار می‌شود. ما نخست بايد واقعيت تاریخی را ببينيم و نشان‌اش دهيم، سپس به خطای آن نسل معترف شويم تا تازه بتوانیم آن‌را به سياقی ريشه‌ای نقد و بررسی کنيم. جز اين، راهِ جبران نيست.