شنبه، مهر ۳۰، ۱۳۸۴

در روشنفکری (8)

انسان مومن یا به‌قولی "ايمان‌دار" نمی‌تواند روشنفکر باشد. ايمان يعنی فقدان چون‌وچراکردن. بحث ايمان به اديان و مذاهب منحصر نمی‌شود، بل‌که ايدئولوِژی‌های رنگارنگ (ناسيوناليستی، صوفيستی، عرفانی، فمينيستی، کمونيستی، سوسياليستی،... و حتا اومانيستی) را نيز دربر می‌گیرد. روشنفکری خصم جزم‌گرایی و ايستايی است. برای او، هيچ چيز غير قابل تغيیر و نقد نيست، امّا اين خاصيت به اين معنا نيست که او در پی تغيیر و نقد "همه‌چيز" است. پس: روشنفکر مارکسيست، روشنفکر مذهبی، روشنفکر ملی‌-مذهبی، روشنفکر پان‌ایرانيست... اصطلاحات مصطلحی هستند سراسر بی‌معنا.