چهارشنبه، مهر ۲۷، ۱۳۸۴

در روشنفکری (3)

Paukenspieler by Paul Klee

روشنفکر تابع اقليم نيست، امّا وابسته به جغرافياست. همان‌قدر که اصطلاح "روشنفکر بومی" بی‌معناست، "روشن‌فکر جهان‌وطن" از آن‌هم بی‌معناتر. از آن‌جایی که انسان با "زبان" خود فکر می‌کند (با زبان خود خواب هم می‌بيند!) و فکر در زبان ساخته می‌شود، از بستر زبانی خود کنده نمی‌شود. اگر نيز کسی دانش خود را در زبان ديگری به‌دست آورده باشد، در ذهن مدام در حال ترجمه‌ی دانسته‌ی خود به زبان مادری‌ست. و باز، ورود به حوزه‌ی زبانی ديگر، فقط جای يک زبان را با زبانی ديگر عوض می‌کند، به همين خاطر، اصل "مايه‌گیری از زبان" پابرجا می‌ماند.