روشنفکر البته که تاريخ مصرف دارد، زيرا هيچ طرزفکر، شعور و دانشی دائمی نيست. او تابعی از وضع و دانش موجود است، اما جلوتر از عامه. پس گذشته را با معيار امروز سنجيدن خطاست. در عين حال، سنجش گذشته، دغدغهی دائمی و حتا شاخصهی روشنفکر است. روشنفکر گذشته را چراغ راه آینده می کند و برای روشنگری بر کورچاله ها نور می تاباند. او چراغدار جامعه است.
Painting by Piet Mondrian
