يک‌دو-سه‌خطی درباره‌ی رادیوهای خارجی و "زمانه"

به گواهی تارِيخچه‌ی "رسانه"، هميشه مرسوم بوده که کشورهای زورمند، برای نشر خطوط سياسی و اثرگذاری بر ديگر ملل، به زبان آن‌ها راديو -و اخيراً حتّا تلويزيون- ايجاد می‌کرده‌اند. نمونه بخواهيد زياد است: از راديو آمریکا و شوروی سابق بگيريد تا اسرائيل، آلمان، فرانسه و همين بی‌بی‌سی معظّم خودمان! با پيشرفت زمانه، از آن‌جا که رسانه در ساخت و محتوا خود از پيشروترین‌هاست، اين‌گونه متحوّل شد که به جای شهروندان و دولتی‌های خود، شهروندان همان کشورهایی را در راديوهايش به کار گمارد که به سمت‌شان برنامه پخش می‌کند. نمونه: راديو فردا، بی‌بی‌سی و اخيراً راديو "زمانه" در کشور هلند.
فهم اين واقعيّت چندان سخت نيست: هنگامی که کشوری خارجی راديوئی به زبان ما يا ديگری ايجاد می‌کند، در صدر، منافع خود درنظر دارد. خود کشورها نيز منافع و نوع نگاه‌شان به ديگر کشورها گونه‌گون است و بدين‌گونه می‌شود دسته‌بندی‌شان کرد؛ از کم‌خطر تا خطرناک. مثلاً من به‌شخصه به افرادی که با بی‌بی‌سی همکاری کرده و می‌کنند، از مجتبا مینوی و مسعود فرزاد بگيريد تا افراد دست‌به‌سينه‌ای چون باقر معين و از او کوچک‌تر... بی‌اعتمادم. این اصل که برشمردم برای همه‌شان صادق است و چون‌وچرا ندارد.
در اين تقسيم بندی، ديگر اين‌که "مشی اروپایی" در راه‌اندازی راديو با "مشی آمریکایی" تا حدّی متفاوت است. برای مثال، اروپایی‌ها مایل‌اند از افرادی استفاده کنند که ريشه‌ای مذهبی داشته و به نحوی، اصلاح‌گر نظام ولایی حساب می‌شوند نه مخالف آن!